Για τα ερωτήματά σας προτιμήστε την αποστολή email (simvoulatoras@gmail.com) ή την συμπλήρωση της φόρμας με τον τίτλο «Ρωτήστε μας» που υπάρχει κάτω ακριβώς από τον τίτλο του ιστολογίου. Ελάχιστη αμοιβή 20 ευρώ +Φπα 23%. Ελάχιστη αμοιβή για ραντεβού 50 ευρώ +Φπα 23%.

Τρίτη, 8 Φεβρουαρίου 2011

Εισοδήματα ανήλικων τέκνων από ακίνητα

Πολλοί είναι αυτοί που ενδιαφέρονται να πληροφορηθούν τι ισχύει σχετικά με τα εισοδήματα από εκμίσθωση ακινήτων που ανήκουν σε ανήλικα τέκνα και τον τρόπο με τον οποίο αυτά φορολογούνται. Επίσης, ενδιαφέρονται να γνωρίζουν αν μπορεί να γίνει εκχώρηση του δικαιώματος είσπραξης μισθωμάτων και ποια διαδικασία ακολουθείται. Για τα θέματα αυτά παρέχονται οι ακόλουθες διευκρινίσεις:
1. Εισόδημα ακινήτων που προέρχονται από κληρονομιά σε ανήλικο τέκνο

Από το συνδυασμό των διατάξεων της παρ. 3, της περίπτωσης β΄ του πρώτου εδαφίου και του δεύτερου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε.) προκύπτει ότι: Εάν το ανήλικο τέκνο κληρονομήσει ακίνητο από οποιοδήποτε πρόσωπο, τότε το εισόδημα που αποκτά το ανήλικο τέκνο από αυτό το ακίνητο, είτε από εκμίσθωση είτε από δωρεάν παραχώρηση, κ.λπ. υπόκειται σε φορολογία στο δικό του όνομα και όχι στο όνομα του πατέρα ή της μητέρας του (σχετικό έγγραφο του Υπ. Οικονομικών 1022753/457/Α0012/21-4-2000). Υπό την έννοια αυτή, για τα εισοδήματα που αποκτά ανήλικο τέκνο από ακίνητο που περιήλθε σ΄ αυτό από κληρονομιά από τον πατέρα του, τη μητέρα του, τον παππού του, τη γιαγιά του, το θείο του ή τη θεία του, κ.λπ. έχει υποχρέωση να υποβάλει δήλωση το ίδιο και να φορολογηθεί το ίδιο και όχι ο πατέρας ή η μητέρα του.
Παράδειγμα:
Ο Α είχε ένα διαμέρισμα και ένα κατάστημα, τα οποία είχε εκμισθώσει έναντι 400 ευρώ και 200 ευρώ, αντίστοιχα.
Την 31η Μαρτίου 2009 απεβίωσε και μοναδικός κληρονόμος του είναι ένα ανήλικο τέκνο. Στην περίπτωση αυτή, τα μισθώματα από την εκμίσθωση που αποκτά το ανήλικο τέκνο του, από την 1η Απριλίου 2009 και μετά θα φορολογηθούν στο όνομά του.
2. Εισόδημα ανηλίκων τέκνων από υποκατάσταστο ακινήτου που κληρονόμησαν
Από το συνδυασμό των διατάξεων της παρ. 3, της περ. β΄ και ε΄ του πρώτου εδαφίου, του δευτέρου και του τελευταίου εδαφίου της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. προκύπτουν τα εξής:
Σε περίπτωση που το περιουσιακό στοιχείο που εκποιήθηκε έχει περιέλθει στο ανήλικο τέκνο από κληρονομιά οποιουδήποτε, είτε του γονέα του είτε του παππού του είτε το θείου του, κ.λπ., τότε εάν η αξία του υποκατάστατου είναι ίση ή μικρότερη από την αξία του περιουσιακού στοιχείου που εκποιήθηκε, τότε το εισόδημα που προκύπτει από το υποκατάστατο φορολογείται ολόκληρο στο όνομα του ανηλίκου τέκνου και όχι στο όνομα του πατέρα ή της μητέρας του. Στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή αν η αξία υποκατάστατου είναι μεγαλύτερη από την αξία του περιουσιακού στοιχείου που εκποιήθηκε, το εισόδημα αυτό κατανέμεται και φορολογείται στο όνομα του ανηλίκου τέκνου και του γονέα του με το μεγαλύτερο εισόδημα.
Ως υποκατάστατα νοούνται τα περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στο ανήλικο τέκνο, τα οποία εκποιούνται με βάση δικαστική απόφαση και στη θέση τους περιέρχονται στο ανήλικο άλλα περιουσιακά στοιχεία (Σχετ. εγκύκλιος ΠΟΛ. 1099/6-4-2001).
3. Εισόδημα που αποκτά ανήλικος από ακίνητα που έχουν περιέλθει σε αυτό από δωρεές τρίτων, καθώς και από χαριστική παροχή των γονέων του
Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε., το ανήλικο τέκνο έχει τη δική του φορολογική υποχρέωση για τα εισοδήματα που αποκτά από περιουσιακά στοιχεία που έχουν περιέλθει σε αυτό από χαριστικές παροχές (δωρεές) τρίτων, εκτός από τα εισοδήματα που προέρχονται από περιουσιακά στοιχεία που έχουν περιέλθει στο ανήλικο από χαριστικές παροχές (δωρεές - γονικές παροχές) του γονέα του, τα οποία συναθροίζονται και φορολογούνται στο όνομα του γονέα που του τα παραχώρησε.
Στην περίπτωση αυτή, εάν ανήλικο τέκνο αποκτά εισοδήματα από περιουσιακά στοιχεία που προέρχονται από χαριστική παροχή τρίτου, π.χ. δωρεά από θείο ή θεία και ταυτόχρονα αποκτά εισοδήματα από χαριστική παροχή του γονέα του, π.χ. γονική παροχή από τη μητέρα του, τότε τα μεν πρώτα εισοδήματα θα δηλωθούν στη δική του φορολογική δήλωση, τα δε δεύτερα θα δηλωθούν και θα φορολογηθούν στο όνομα της μητέρας.
Παράδειγμα:
Ανήλικο τέκνο αποκτά το έτος 2008 εισόδημα 5.000 ευρώ από ακίνητο που περιήλθε σ΄ αυτό από δωρεά του θείου του. Το ίδιο έτος όμως είχε και εισόδημα 10.000 ευρώ από ακίνητο που απέκτησε από γονική παροχή της μητέρας του. Στην περίπτωση αυτή, το ανήλικο τέκνο θα έπρεπε να συμπεριλάβει στη φορολογική του δήλωση οικονομικού έτους 2009 το εισόδημα των 5.000 ευρώ, ενώ το ποσό των 10.000 ευρώ θα προστεθεί στα τυχόν λοιπά εισοδήματα και θα φορολογηθεί στο όνομα της μητέρας στη δήλωση που υποβάλλει ο σύζυγός της.
Προσοχή: Η διάκριση που γίνεται ως προς τον τρόπο φορολόγησης των εισοδημάτων από τα ακίνητα που αποκτά ο ανήλικος ίσχυε μέχρι το τέλος του έτους 2008. Το καθεστώς αυτό άλλαξε και με τις νέες διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 1 του Νόμου 3763/2009 (ΦΕΚ Α΄ 80/27-5-2009), με τις οποίες συμπληρώθηκαν οι διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. (Ν. 2238/1994) ορίζονται τα εξής:
Στην περίπτωση ανηλίκου τέκνου για το οποίο συντρέχει μια από τις υφιστάμενες περιπτώσεις δικής του φορολογικής υποχρέωσης, τότε στη δήλωσή του θα περιλαμβάνονται και τα εισοδήματα που προέρχονται από περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν από χαριστικές παροχές των γονέων του, καθώς και το αντίστοιχο υποκατάστατό τους. Αυτό γίνεται με σκοπό την απλοποίηση της διαδικασίας υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος από τέκνα που έχουν δική τους φορολογική υποχρέωση.
Η νέα ρύθμιση ισχύει από το οικονομικό έτος 2010. Συνεπώς, εάν υποτεθεί ότι ο ανήλικος του προηγούμενου παραδείγματος έχει αποκτήσει τα ίδια ποσά εισοδήματος από τα ακίνητα εντός του έτους 2009, θα περιληφθούν μόνο στη δική του δήλωση οικονομικού έτους 2010.
4. Εισόδημα ανηλίκου από ακίνητο που απέκτησε με γονική παροχή. Διαδικασία συμπλήρωσης εντύπων
Σύμφωνα με το προτελευταίο εδάφιο της περίπτωση στ΄ της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. (όπως ίσχυε πριν από την τροποποίηση με το Νόμο 2763/2009), το εισόδημα από περιουσιακό στοιχείο που περιήλθε στο ανήλικο τέκνο από χαριστική παροχή του γονέα του, φορολογείται στο όνομα του γονέα που το παραχώρησε.
Επομένως, υπό την προϋπόθεση ότι το ανήλικο άγαμο τέκνο δεν έχει υποχρέωση από άλλη διάταξη του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος να υποβάλλει δήλωση φορολογίας εισοδήματος στο όνομά του, το εισόδημα που αποκτά από ακίνητο που περιήλθε σ΄ αυτό κατά πλήρη κυριότητα, με γονική παροχή του πατέρα του, θα φορολογηθεί στο όνομα του πατέρα του.
Ειδικότερα, με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος θα συνυποβληθούν δύο (2) Αναλυτικές Καταστάσεις για τα μισθώματα ακινήτων (έντυπο Ε2). Μια στο όνομα του πατέρα, μέχρι την ημερομηνία της γονικής παροχής και η άλλη στο όνομα του ανηλίκου τέκνου, για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα. Στον πίνακα ΙΙ, ο πατέρας θα δηλώσει τη μεταβίβαση και το ανήλικο τέκνο την απόκτηση του συγκεκριμένου ακινήτου.
Στη συνέχεια, το εισόδημα και των δύο καταστάσεων Ε2 που προαναφέρονται (δηλαδή του πατέρα και του ανηλίκου τέκνου) θα προστεθεί στα λοιπά εισοδήματα του πατέρα από ακίνητα και θα μεταφερθεί στους αντίστοιχους κωδικούς αριθμούς του πίνακα Ε΄ της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1), προκειμένου να φορολογηθεί στο όνομα του πατέρα (σχετικό έγγραφο Υπ. Οικονομικών 1045981/898/Α0012/6-6-2007).
5. Εισόδημα ανηλίκου από ακίνητο που αγοράστηκε από το ίδιο
Από το συνδυασμό των διατάξεων των παρ. 3 και 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. προκύπτει ότι εισόδημα που προέρχεται από ακίνητο που αγοράστηκε από ανήλικο τέκνο προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα και φορολογείται στο όνομά του. Αν οι γονείς έχουν ίσο ποσό συνολικού εισοδήματος, το εισόδημα αυτό του ανηλίκου τέκνου προστίθεται στο εισόδημα του πατέρα και φορολογείται στο όνομά του. Αν ο υπόχρεος γονέας δεν έχει τη γονική μέριμνα, τούτο προστίθεται στα εισοδήματα του άλλου γονέα και φορολογείται στο όνομά του.
Αυτό δικαιολογείται από το γεγονός ότι το ακίνητο δεν αποκτήθηκε από τέκνο: α) από κληρονομιά, β) από χαριστική παροχή από πρόσωπο εκτός των γονέων του, γ) από χαριστική παροχή γονέα που έχει αποβιώσει κατά το χρόνο που προκύπτει το εισόδημα από το ακίνητο ή δ) από υποκατάστατο ακινήτου με βάση δικαστική απόφαση (σχετ. έγγραφο 1090455/1454/Α0012/30-9-1998).
6. Εισόδημα από ακίνητα που περιήλθαν στο ανήλικο τέκνο από ανιόντες (παππούδες) στους οποίους είχαν μεταβιβασθεί από τους γονείς των ανηλίκων
Όπως ήδη προαναφέρθηκε, με τις διατάξεις της περ. γ΄ της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. ορίζεται ότι το ανήλικο τέκνο έχει δική του φορολογική υποχρέωση για τα περιουσιακά στοιχεία που περιήλθαν σ΄ αυτό από χαριστικές παροχές, εκτός από εκείνα που προέρχονται από χαριστικές παροχές γονέα του.
Επειδή παρατηρήθηκε τελευταία ότι γίνεται ευρεία καταστρατήγηση των σχετικών διατάξεων με μεταβιβάσεις που γίνονται εικονικά στους ανιόντες και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μεταβιβάζονται από αυτούς στα εγγόνια τους (περίπτωση by pass), στο τέλος της παρ. 3 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. τέθηκε νέα διάταξη με την παρ. 1 του άρθρου 1 του Ν.3763/2009 (ΦΕΚ Α΄ 80/27-5-2009), με σκοπό να αποθαρρύνει τέτοιες ενέργειες.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη νέα διάταξη, στην περίπτωση που το εισόδημα των ανηλίκων τέκνων προέρχονται από ακίνητα που περιήλθαν σε αυτά από ανιόντες, στους οποίους είχαν μεταβιβασθεί από τους γονείς των ανηλίκων, τότε το εισόδημα των ανηλίκων τέκνων προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και φορολογείται στο όνομά του (για λεπτομέρειες βλέπ. σχετικά προηγούμενο θέμα).
Παράδειγμα:
Έστω ότι ο πατέρας του ανηλίκου τέκνου, ο οποίος συμβαίνει να έχει υψηλά εισοδήματα, μεταβιβάζει λόγω δωρεάς, την κυριότητα ενός καταστήματος στον πατέρα του ή τη μητέρα του ή και στους δύο. Στη συνέχεια ο νέος κύριος του ακινήτου (παππούς - γιαγιά), μέσα στο ίδιο έτος, δωρίζει με συμβολαιογραφικό έγγραφο το κατάστημα στον ανήλικο εγγονό του, με αποτέλεσμα τα εισοδήματα που αποκτώνται από αυτό να φορολογούνται στο όνομα του ανηλίκου (περ. γ΄ της παρ. 4 του άρθρου 5 του Ν. 2238/1994) και έχει ως απώτερο σκοπό την ελάφρυνση των εισοδημάτων του πατέρα του.
Το καθεστώς αυτό αλλάζει με το νέο νόμο και σ΄ αυτές τις περιπτώσεις το ανήλικο τέκνο δεν θα έχει πλέον δική του φορολογική υποχρέωση, αλλά ο γονέας του (πατέρας ή μητέρα) που έχει και το μεγαλύτερο συνολικό εισόδημα. Το νέο μέτρο ισχύει από το οικονομικό έτος 2010 και μετά, δηλαδή θα αφορά εισοδήματα από ακίνητα που αποκτήθηκαν από τον ανήλικο, κατά τον τρόπο που αναφέρεται παραπάνω, αυτός του έτους 2009.
7. Εισόδημα που αποκτά ενήλικο τέκνο από τη μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης επικαρπίας
Με δεδομένο ότι το εισόδημα των ανηλίκών τέκνων από ακίνητα προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο συνολικό φορολογητέο εισόδημα και φορολογείται στο όνομά του (με εξαίρεση τις περιπτώσεις β΄, γ΄, δ΄ και στ΄ της παρ. 4 του άρθρου 5 του Κ.Φ.Ε. - Βλέπ. σχετικά θέμα 5), ας δούμε τι ισχύει για το εισόδημα από ακίνητο που αποκτά ενήλικο τέκνο, καθώς και ο τρόπος που εκχωρείται το δικαίωμα είσπραξης μισθωμάτων επί ακινήτου.
Με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 20 του Κ.Φ.Ε. ορίζεται ότι εισόδημα από ακίνητα αποκτά κάθε φυσικό πρόσωπο, στο οποίο νόμιμα έχει μεταβιβασθεί με οριστικό συμβόλαιο ή έχει αποκτηθεί με δικαστική απόφαση ή λόγω χρησικτησίας το δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή νομής επικαρπίας ή οίκησης, καθώς και κάθε πρόσωπο στο οποίο μεταβιβάστηκε με οριστικό συμβόλαιο το δικαίωμα ενάσκησης επικαρπίας.
Περαιτέρω, σύμφωνα με τις Γνωμοδοτήσεις του Ν.Σ.Κ. 323/2000 και 64/2001 (σχετ. εγκύκλιος ΠΟΛ. 1277/23-11-2000 και ΠΟΛ. 1209/29-8-2001), έγινε δεκτό ότι για την εφαρμογή του άρθρου 20 του Κ.Φ.Ε. η μεταβίβαση του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας, προκειμένου να αναγνωρισθεί από τη φορολογούσα αρχή η μεταβίβαση σε διάφορο του κυρίου ή του επικαρπωτή πρόσωπο, ώστε το εκ της ενάσκησης της επικαρπίας τυχόν εισόδημα να υποβληθεί σε φόρο στο πρόσωπο του ενασκούντος αυτή, απαιτείται να γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, χωρίς να απαιτείται η μεταγραφή του (στο Υποθηκοφυλακείο).
Συνεπώς, αν μεταβιβάζεται το δικαίωμα ενάσκησης της επικαρπίας από τον κύριο του ακινήτου σε τρίτο χωρίς προηγούμενη σύσταση του εμπράγματου δικαιώματος της επικαρπίας με οριστικό συμβόλαιο, το πρόσωπο το οποίο έχει την υποχρέωση να δηλώσει το τυχόν εισόδημα που προκύπτει από την ενάσκηση της επικαρπίας και να φορολογηθεί για αυτό, είναι το πρόσωπο στο οποίο μεταβιβάζεται το δικαίωμα αυτό (Σχετ. έγγραφο Υπ. Οικον. 1121123/2381/Α0012/28-11-2008).
Ενόψει όσων αναφέρονται πιο πάνω γίνεται φανερό ότι σε περίπτωση που ο κύριος π.χ. μισθωμένου διαμερίσματος εκχωρεί στις 31/12/2008 το δικαίωμα είσπραξης μισθωμάτων στην ενήλικη κόρη του, με Πράξη Εκχώρησης Μισθωμάτων μέχρι 31/12/2010, το εισόδημα του υπόψη ακινήτου εξακολουθεί να αποκτά ο ίδιος. Υποχρέωση να δηλώσει το εισόδημα αυτό θα είχε η κόρη του, αν με οριστικό συμβόλαιό της είχε μεταβιβάσει το δικαίωμα ενάσκησης επικαρπίας του υπόψη ακινήτου για ορισμένο χρόνο, από το χρόνο της σύνταξης του οριστικού συμβολαίου και μετά (σχετ. εγκύκλιος ΠΟΛ. 1030/31-1-2000 και έγγραφο 1070496/1302/Α0012/16-7-2008).
Αυτονόητο είναι ότι τίποτα δεν αλλάζει ως προς την υποχρέωση να δηλωθεί το εισόδημα από τον παρέχοντα (γονέα), σε περίπτωση που το τέκνο είναι ανήλικο. Δηλαδή, το υπόψη εισόδημα εξακολουθεί να αποκτά ο ίδιος, έστω και αν έχει μεταβιβάσει το δικαίωμα ενάσκησης της επικαρπίας με οριστικό συμβόλαιο στο ανήλικο τέκνο (βλέπ. σχετικά προηγούμενα θέματα).
Σημείωση:
Με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο** που κατατέθηκε στη Βουλή με τίτλο "Αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης και αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής" δεν γίνεται δεκτή η μεταβίβαση ενάσκησης της επικαρπίας με οριστικό συμβόλαιο (άρθρο 20, παρ. 2). Συνεπώς, από την έναρξη ισχύος του νόμου απαιτείται η απόκτηση με οριστικό συμβόλαιο του δικαιώματος πλήρους κυριότητας, σε αντίθεση με όσα ισχύουν μέχρι σήμερα

Απόστολος Λιόλιος - Επιτ. Οικονομικός Επιθεωρητής
Πηγή: http://www.e-forologia.gr/cms/default.aspx

**(σημ.Συμβουλάτορα:ψηφίστηκε τελικά ωςΝόμος 3842/2010)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ο Διαχειριστής δεν υποχρεούται σε απαντήσεις επί των σχολίων. Οι απαντήσεις σε ερωτήματα δίδονται έναντι αμοιβής, όπως αναφέρεται σχετικά στο πάνω μέρος του ιστολογίου στο κουτάκι με το τίτλο ΡΩΤΗΣΤΕ ΜΑΣ.